Wat trek je aan voor een noorderlichttour

Waarom stilstaan anders is dan wandelen

Dit is de fout waar bijna iedereen in trapt. Mensen kleden zich voor de IJslandse winter zoals ze zich voor een winterse wandeling kleden: stevige jas, sjaal, klaar. Alleen produceert een wandelaar warmte en een noorderlichtkijker niet. Je staat veertig minuten tot een uur vrijwel bewegingloos op een open vlakte, vaak met wind die van zee komt, en je lichaam levert intussen nul warmte.

Vier graden boven nul met wind voelt in die situatie kouder aan dan min tien in een beschut bos waar je doorheen loopt. Wie het niet gelooft komt er om half twaalf achter, precies op het moment dat de vertoning op gang komt en iedereen naar buiten rent.

De drie lagen, van binnen naar buiten

Er is niets exotisch aan en je hebt geen poolexpeditie-uitrusting nodig. Het gaat om drie lagen die elk één ding doen:

• Laag 1, tegen de huid: thermokleding van merinowol of synthetisch. Nooit katoen. Katoen neemt vocht op en houdt het vast, en vochtig katoen tegen je huid in de vrieskou is erger dan geen onderlaag. Dit is de laag waarop de meeste mensen bezuinigen en waar het meeste verschil in zit.
• Laag 2, isolatie: fleece of dons. Deze laag vangt de lucht die je warm houdt. Twee dunne lagen werken hier beter dan één dikke, omdat je er eentje uit kunt doen in de verwarmde bus.
• Laag 3, tegen weer en wind: een wind- en waterdichte jas. In IJsland is de wind belangrijker dan de regen. Een dikke maar winddoorlatende jas laat je binnen vijf minuten koud worden.

Wat mensen vergeten

De jas hebben ze wel. Wat ze vergeten zijn de uiteinden, en juist die bepalen of je het volhoudt:

• Muts. Eentje die je oren bedekt. Geen modieuze die halverwege je oor stopt.
• Handschoenen, bij voorkeur twee paar. Een dunne binnenhandschoen waarin je je telefoon of camera nog kunt bedienen, en een dikke want eroverheen. Wie met blote handen fotografeert heeft na tien minuten geen bruikbare vingers meer.
• Winterschoenen met profiel. De uitkijkpunten zijn parkeerplaatsen, bermen en lavavelden, in het donker en vaak met ijs. Sneakers zijn hier geen kledingfout maar een veiligheidsprobleem.
• Dikke sokken, en een reserveset in je tas. Koude voeten zijn de meest voorkomende reden om terug in het voertuig te gaan.
• Een sjaal of buff. De ruimte tussen je kraag en je kin is waar de wind naar binnen komt.

Wat de aanbieders zelf verstrekken

Minder dan je hoopt, en het is altijd een aanvulling en nooit een vervanging. Dit is wat de boekingspagina's bevestigen:

Geen enkele aanbieder leent je een jas, thermobroek of schoenen. Wil je die niet meenemen uit Nederland of België, dan huur je ze in Reykjavík bij een outdoorwinkel, wat voor een enkele avond zelden de moeite is als je toch al een winterjas bezit.

Twee dingen die niets met kleding te maken hebben

En die je avond net zo hard maken. Ten eerste: eet vooraf. Je vertrekt om negen of tien uur 's avonds en geen van de zes tours serveert een maaltijd. Een lege maag koelt sneller af, en dat is geen spreekwoord maar fysiologie.

Ten tweede: zet je telefoonscherm op de laagste helderheid of stop hem weg. Je ogen hebben ongeveer twintig minuten nodig om zich aan het donker aan te passen, en één blik op een vol scherm zet die klok terug op nul. Dat kost je meer waarneming dan welke kledingkeuze ook.

De kleding in het kort

Drie lagen: merinowol of synthetisch tegen de huid, fleece of dons erover en een wind- en waterdichte jas eromheen. Katoen nergens. Muts over de oren, twee paar handschoenen, winterschoenen met profiel en dikke sokken. De aanbieders geven je chocolademelk, soms een deken of handwarmers, en verder niets. Eet vooraf en houd je telefoonscherm laag.