Noorderlicht in IJsland

Het commerciële seizoen loopt van eind augustus tot half april: de aanbieders op deze pagina openen hun vertrekken op 20 augustus en sluiten ze op 15 april. Het verschijnsel is er het hele jaar, maar in de zomer zakt de zon niet ver genoeg om de hemel donker te laten worden, dus in juni en juli wordt er niets verkocht. Het vertrektijdstip volgt het seizoen: 22.00 uur tussen 20 augustus en 30 september, 21.00 uur van 1 oktober tot en met 31 maart en opnieuw 22.00 uur in de eerste helft van april.

Van ~€ 65 tot ~€ 208 per persoon, en dat verschil zit vrijwel volledig in de groepsgrootte en het voertuig. De grote bus kost ~€ 65, de touringcar met wifi en toilet ~€ 77, de premium minibus met ophaalservice ~€ 86, de tour met professionele foto's ~€ 104, de 4x4 die van de weg af gaat ~€ 135 en de jeep met veertien plaatsen ~€ 208. De hemel waar je naar kijkt is in alle zes de gevallen dezelfde.

Nee, en alle zes tours schrijven dat duidelijk op. Het noorderlicht is een natuurverschijnsel en geen enkele aanbieder garandeert een waarneming; wat ze bij een lege hemel bieden is de tour gratis overdoen. De voorwaarden verschillen: bij de twee tours van Northern Lights Bus blijft het ticket drie jaar geldig, bij de 4x4 twee jaar, terwijl de nieuwe poging bij de touringcar en de jeep afhangt van de beschikbaarheid. Dat is iets anders dan terugbetaling en dat weet je liever vóór het boeken.

Vier uur bij vijf van de zes tours en vijf uur bij die met de fotoshoot. Binnen die duur vallen echter het rondje langs de hotels, dat twee aanbieders zelf op maximaal dertig minuten stellen, de rit de stad uit, het wachten op het uitkijkpunt en eventuele verplaatsingen als de bewolking dichttrekt. Hoeveel tijd je werkelijk naar de hemel staat te kijken hangt van die nacht af en niemand belooft dat vooraf.

Nee. Alle zes tours vermelden op hun boekingspagina "live gids: Engels", en alleen de 4x4-tour voegt daar Spaans aan toe. Niemand biedt Nederlands, niet live en niet als audiogids. Houd daar rekening mee, want de gids rijdt niet alleen: hij legt uit hoe het licht ontstaat, leest de verwachting voor en helpt bij het instellen van camera's. Volg je het Engels niet, dan koop je vooral vervoer en de keuze van het uitkijkpunt.

De eerste. Omdat niemand een mislukte waarneming terugbetaalt maar iedereen aanbiedt de tour over te doen, laat de eerste avond je alle volgende nachten over om die tweede gratis poging te gebruiken. Ga je de laatste avond en blijft de hemel dicht, dan gebruik je die bon pas bij je volgende reis naar IJsland, over twee of drie jaar.

Nee. "Ophaalservice inbegrepen" betekent dat het in de prijs zit en dat geldt bij de premium minibus, de 4x4, de jeep en de tour met de foto's. "Ophalen beschikbaar" betekent dat het als optie bestaat en nagelopen moet worden, zoals bij de bus en de touringcar. In alle gevallen kan het rondje langs de hotels tot een half uur duren en vallen niet alle hotels binnen de service.

De touringcar kost minder, is warmer en heeft bij één van de zes een toilet aan boord, maar blijft op het asfalt en neemt veel meer mensen mee. De 4x4 en de supertruck kunnen de hoofdweg verlaten en plekken bereiken waar touringcars niet komen. De verhouding staat vermeld: één op zestien bij de 4x4, maximaal veertien personen bij de jeep.

Niet altijd. Bij zwakke activiteit verschijnt het met het blote oog als een witachtige of grijsgroene sluier: het felle groen van de foto's komt van de lange sluitertijd. Is de activiteit sterk, dan zie je de kleur ook zonder camera uitstekend. Het is de reden dat drie van de zes tours de foto's van de gids inbegrepen hebben.

Warme laagjes, stevige winterschoenen en iets voor je hoofd en handen: alle zes boekingspagina's raden dat aan. Je staat stil, buiten, 's nachts, op een plek die juist gekozen is omdat er niets in de buurt is, vaak in de wind. Twee tours geven dekens of handwarmers, maar de kleding blijft altijd je eigen verantwoordelijkheid.

Bij sterke activiteit soms wel, bijvoorbeeld vanaf de donkerste randen van de stad, maar de straatverlichting van Reykjavík werkt stevig tegen je. Waar je met een tour voor betaalt is niet het licht zelf, maar het wegrijden van die verlichting en iemand die de bewolking leest en beslist waar de hemel die nacht openligt. Huur je een auto, dan kun je hetzelfde doen, alleen beslis je dan zelf en rijd je zelf in het donker over IJslandse winterwegen.

Dat verschilt per tour en het staat als voorwaarde op de boekingspagina, niet als advies. Twee tours sluiten kinderen onder de zes jaar uit en de premium minibus legt de grens bij acht, met als reden dat de avond te lang en te koud is voor de kleinsten. De tour met de fotoshoot raadt de activiteit bovendien af bij hartklachten. Controleer de grens voordat je boekt, want op het opstappunt wordt hij toegepast.

De Kp-index is een schaal van 0 tot 9 die aangeeft hoe verstoord het aardmagnetisch veld is: hoe hoger, hoe verder zuidelijk het noorderlicht te zien is. Voor IJsland zit je al ver genoeg noordelijk dat een Kp van 2 of 3 bij een heldere hemel een prima avond kan opleveren. Belangrijker dan het getal is daarom de bewolking, en dat is precies waarom de betere aanbieders hun route pas op de avond zelf bepalen.

Niemand op deze pagina noemt een percentage, en dat is terecht: het hangt af van de zonneactiviteit, de bewolking en hoeveel avonden je hebt. Wat je wél kunt sturen is het aantal pogingen. Plan je verblijf met meerdere donkere nachten, boek de eerste bruikbare avond en houd de gratis tweede poging achter de hand. Wie één nacht in IJsland heeft en die op de laatste avond inplant, heeft de minste kans van allemaal.