Hoe fotografeer je het noorderlicht
De foto laat altijd meer zien dan je ogen. Dat is geen bedrog van de reisbranche, dat is hoe een lange sluitertijd werkt, en het is precies waarom je het vooraf moet weten.
Waarom de foto groener is dan je ogen
Het menselijk oog schakelt in het donker over op staafjes, en die zien vrijwel geen kleur. Een zwakke aurora ziet er daardoor uit als een witachtige of grijsgroene sluier, iets wat je makkelijk voor een vreemde wolk aanziet. De camera daarentegen verzamelt licht gedurende een paar seconden en stapelt dat op, en dan komt de kleur wel tevoorschijn.
Dat betekent twee dingen tegelijk. Je wordt niet bedrogen: die kleur is er echt en je camera registreert hem correct. Maar de omslagfoto's van boekingspagina's tonen wél de bovenkant van wat mogelijk is, meestal bij een sterke vertoning en altijd met een lange sluitertijd. Bij een felle aurora zie je het groen met het blote oog uitstekend, en dan valt je mond open. Bij een zwakke zie je vooral beweging.
Wat je telefoon werkelijk aankan
Meer dan vijf jaar geleden en minder dan je hoopt. Elke recente telefoon heeft een nachtmodus die drie tot dertig seconden belicht en daar iets bruikbaars uit haalt. De beperking zit niet in de sensor maar in het feit dat je hem vasthoudt.
- Zet hem ergens op. Een klein statiefje is de goedkoopste verbetering die je kunt kopen; een muurtje, een paaltje of het dak van de bus werkt ook. Alles wat langer dan een seconde belicht wordt uit de hand onbruikbaar.
- Zet de nachtmodus handmatig op het maximum in plaats van de automatiek te laten kiezen.
- Zet de flits uit. Die verlicht drie meter lucht en verpest bovendien het nachtzicht van iedereen om je heen.
- Gebruik de timer van drie seconden zodat je toestel niet trilt van je eigen vinger op het scherm.
- Zet de schermhelderheid laag. Elke blik op een vol scherm zet je donkeradaptatie terug op nul, en die kost twintig minuten om op te bouwen.
Verwacht een bruikbare herinnering, geen omslagfoto. Dat is vaak precies genoeg.
De instellingen op een camera
Heb je een systeem- of spiegelreflexcamera bij je, dan zijn dit de startwaarden die vrijwel altijd werken. Stel ze thuis in, want in het donker met handschoenen aan een menu doorlopen is geen pretje.
| Instelling | Startwaarde | Waarom |
|---|---|---|
| Stand | Handmatig (M) | De automatiek zoekt licht dat er niet is en gokt verkeerd |
| Diafragma | Zo ver open mogelijk, f/2.8 of lager | Je wilt elk foton dat je kunt krijgen |
| Sluitertijd | 2 tot 8 seconden | Korter bij een beweeglijke aurora, langer bij een rustige |
| ISO | 1600 tot 3200 | Hoger geeft ruis, lager geeft niets |
| Scherpstellen | Handmatig, op oneindig | Autofocus vindt in het donker niets om op te grijpen |
| Bestandsformaat | RAW | Geeft je achteraf ruimte om de kleur te corrigeren |
Twee praktische toevoegingen. Neem een reservebatterij mee en houd die warm in een binnenzak, want kou halveert de capaciteit van een lithiumbatterij moeiteloos. En zet iets of iemand in de voorgrond: een hemel zonder herkenningspunt levert een groene vlek op zonder schaal, terwijl een silhouet of een auto de foto meteen leesbaar maakt.
Of je de foto's beter kunt laten maken
Drie van de zes tours hebben foto's van de gids inbegrepen, en dat is een serieuze overweging als fotografie niet je hobby is. De begeleide tour met fotoshoot van ~€ 104 gaat het verst: de gids zet een statief op, portretteert de groep onder de hemel en levert de opnamen binnen zeven dagen via Dropbox. De 4x4 van ~€ 135 en de jeep van ~€ 208 nemen ook foto's van de deelnemers.
De rekensom is simpel. Een avond zelf foto's proberen te maken is een avond niet naar de hemel kijken, met handschoenen uit en een scherm dat je nachtzicht verpest. Wie thuiskomt met één goede foto waarop hij zelf staat en de rest van de avond gewoon gekeken heeft, heeft meestal de betere ruil gedaan.
De tour die stops in de buitenlucht inplant om te fotograferen
Vier uur met stops om te kijken en te fotograferen, warme chocolademelk tijdens het wachten en gratis annuleren tot 24 uur van tevoren.
Fotograferen in het kort
Je camera ziet meer kleur dan je ogen, en dat is natuurkunde en geen marketing. Een telefoon volstaat als je hem ergens op zet en de nachtmodus handmatig instelt. Met een camera begin je bij f/2.8, twee tot acht seconden, ISO 1600 tot 3200 en handmatig scherpstellen op oneindig. Zet iets in de voorgrond, houd je batterij warm en overweeg of de foto's van de gids je avond niet meer waard zijn dan je eigen pogingen.